Yakınlarım ile sohbet ederken, beklenmedik bir karar veren ya da kimsenin öngöremediği bir şey yapan bir arkadaşım hakkında söz geçiyorsa muhabbetin sonunu sık sık şu söze bağlarım: “Herkesin bir bildiği var işte”.
Gündelik yaşamımızda olağan kararlar alırız. Kimi zamansa daha uzun vadeli ve ciddi kararlar veririz. Tüm bu kararlarımızı alırken temel gayemizin mutlu olmak, refahımızı korumak olduğunu söylersem sanırım pek fazla itiraz duymam.
Bu yazımda Harvard’da okuyan 268 öğrenciyi kapsayan ve tam 75 yıl boyunca süren bir araştırmayı paylaşıyorum. Psikiyatrist George Vaillant isimli bir bilim adamının yürüttüğü çalışma “nasıl mutlu olunur?” sorusunun cevabını çalışmaya katılan bireylerin hayat hikâyelerini baştan sona irdeleyerek bulmaya çalışmış.
1938 yılında psikolog, pratisyen ve antropologlardan oluşan bir ekip ile başlayan araştırma Amerika Birleşik Devletleri’nin 2.Dünya Savaşı gibi olası bir savaşta çeşitli alanlarda faydalanmak için sağlıklı insanı sağlıklı olmayandan ayırt eden hassas faktörlerin ne olduğunu araştırarak doğru insan kaynağını bulmayı amaçlamış.
Yıllar içinde başta psikanalizin gelişmesi gibi modern psikoloji bilimindeki ilerlemeler ışığında George Vaillant ve ekibi, anketler ve yüz yüze görüşmeler gibi yöntemlerle uzun yıllar boyunca titizlikle elde edilen bu kıymetli verileri bir başka amaç için değerlendirmeye karar vermiş; gerçekte nasıl mutlu olunur, mutluluğun temel formülü nedir?
Araştırmanın bu kadar uzun süre devam etmesi katılımcıların aşk ve evlilik hayatlarının, arkadaşlık ilişkilerinin ve kariyer süreçlerinin yanı sıra savaş dönemleri gibi olağan dışı zamanlarının da bireyin sosyal hayatına etkisini görmesine yardımcı olmuş.
Çalışmanın metodolojik detaylarına fazla girmeden, Vaillant ve ekibinin paylaştığı mutlu insanların temel ortak özellikleri, mutlulukla en çok ilişkilendirilen faktörler ve ortaya çıkan diğer sonuçlar nelermiş, birlikte bakalım!
Mutluluk “sevgi” sözcüğü ile tanımlanabilir. Sevgi, yaşamın tamamlayıcısıdır.
Belli bir seviyenin üstünde zeka, daha çok mutluluk getirmez.
Daha çok para ve güç mutluluğu getirmez.
İşine bağlı olmanın anlamı, paradan daha büyüktür.
Çok para mutluluğu getirmez. Ancak samimi insan ilişkileri kurabilen, profesyonel hayatında daha başarılı olur ve bu daha çok para getirir.
Çocukluk çağında anneleri ile ilişkileri iyi olan ve birlikte yeteri kadar vakit geçirmiş çocuklar, daha samimi arkadaşlık ilişkileri kurarlar. Bu çocukların bir ortak özelliği de iş hayatında daha verimli çalışabilmeleridir.
Anneleri ile duygusal bağları yetersiz veya olumsuz olan çocukların ilerde bunama rahatsızlığına yakalanma olasılığı daha fazladır.
Babaları ile daha derin bağları olan çocuklar yetişkin dönemlerinde daha az kaygılı bireyler olurlar.
Babaları ile samimi ilişkileri olan çocuklar 75 yaş döneminde hayattan daha fazla haz duyarlar.
Alkolizm ile depresyon ve nevroz arasında kuvvetli bir ilişki vardır.
Araştırmanın Bulgularının Işığında Mutluluğu Sağlamak İçin Şu Tavsiyeler Paylaşılmış:
Yaşamını sürdürmenin öyle bir yolunu bul ki, sevgi geri planda kalmasın.
Nasıl başladığın veya şuan ne durumda olduğun fark etmez. Değişmek istersen, sevgiyi ve aşkı aramaya devam edersen mutluluğu bulabilirsin.
Bununla birlikte Harvard öğrencileri üzerinde yaşam boyu süren bu araştırmaya bazı eleştiriler de getirmek gerek. Araştırmanın asıl amacının mutluluğun kaynağı nedir sorusu olmamasının, bizlere daha fazla sonuç sunamamasının başlıca sebebi olduğu söylenebilir. Ayrıca, çalışma revize edilmiş haliyle bile bazı sübjektiflikler barındırıyor. Çalışmayı incelediğim kadarıyla, katılımcıların ne kadar sistematik olduğunu bilemediğimiz bir şekilde derlenen yaşam öykülerinden ortaya çıkarılmaya zorlanmış olan bazı sübjektif yorumlar söz konusu.
Ayrıca araştırma en başta bahsettiğim orijinal amacı sebebiyle tamamen erkekler üzerinde yapılıyor ve hiçbir kadın katılımcı dâhil edilmiyor. Sosyal bir toplumda yaşıyorsak kadınları içermeyen bu ömürlük girişim bir yerde yarım kalmış oluyor.
Yeni yaşam tarzları ve değişen anlayışlar gibi her yönüyle çeşitliliğin giderek arttığı günümüz toplumlarında bu sayıda katılımcı ile yapılan bir araştırma elbette kesin nitelikler içeremez. Yine de bana sorarsanız hem ilk bakışta, hem de son cümlemde; yukarıdaki sonuçların dikkate alınabilecek bir gösterge teşkil edebileceğini rahatlıkla söyleyebilirim.
Referanslar
Barness, S., 2015. [online] Available at: <https://articles.aplus.com/a/75-year-harvard-grant-study-happiness>
Gregoire, C., 2020. Huffpost Is Now A Part Of Verizon Media. [online] Huffpost.com. Available at: <https://www.huffpost.com/entry/how-this-harvard-psycholo_n_3727229?guccounter=1>
Shenk, J., 2009. What Makes Us Happy?. [online] The Atlantic. Available at: <https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2009/06/what-makes-us-happy/307439/>
Stossel, S., 2020. A 75-Year Harvard Study Finds What It Takes To Live A Happy Life. [online] Business Insider. Available at: <https://www.businessinsider.com/grant-study-reveals-what-makes-us-happy-2013-4>
güneş doğar 